Tài nguyên bài học (dành cho giáo viên)

In phiếu phát tay hoặc giao bài online — thầy cô tự chọn thứ tự.

Khởi động — Em còn nhớ không? (1/2)

Ôn lại Bài 2 (cách ghi số tự nhiên) — trả lời nhanh nhé!

Câu 1. a) Đọc số \(4\,305\,172\).   b) Viết số "hai mươi ba nghìn không trăm bốn mươi" bằng chữ số.

a) Bốn triệu ba trăm linh năm nghìn một trăm bảy mươi hai.   b) \(23\,040\).

Câu 2. Viết tập hợp các chữ số của số \(2026\).

Số \(2026\) có các chữ số \(2; 0; 2; 6\); mỗi chữ số viết một lần nên tập hợp là \(\{0; 2; 6\}\).

Câu 3. Trong mỗi số \(1\,425\); \(40\,983\); \(4\,720\,516\), chữ số \(4\) có giá trị bao nhiêu?

Lần lượt là \(400\); \(40\,000\); \(4\,000\,000\) (tuỳ hàng của chữ số \(4\)).

Khởi động — Em còn nhớ không? (2/2)

Câu 4. Dùng bốn chữ số \(0\); \(3\); \(6\); \(9\) (mỗi chữ số một lần), viết số lớn nhất và số nhỏ nhất có bốn chữ số.

Lớn nhất \(9630\); nhỏ nhất \(3069\) (chữ số đầu phải khác \(0\) nên lấy \(3\)).

Câu 5. a) Đọc các số La Mã: XVII; XXVI.   b) Viết \(19\); \(24\) bằng số La Mã.

a) XVII \(= 17\); XXVI \(= 26\).   b) \(19 =\) XIX; \(24 =\) XXIV.

A1. Tia số — thứ tự trên tia số

A1. Ví dụ — dùng tia số để so sánh

Ví dụ 1. Biểu diễn các số \(3\) và \(7\) trên tia số, rồi cho biết số nào lớn hơn.

A2. Số liền trước — số liền sau — số liên tiếp

Ví dụ 2. Tìm số liền trước và số liền sau của \(123\) và \(129\); rồi xếp cả sáu số theo thứ tự từ bé đến lớn.

Lời giải. Liền trước / liền sau của \(123\) là \(122\) và \(124\); của \(129\) là \(128\) và \(130\).

Xếp từ bé đến lớn: \(122; 123; 124; 128; 129; 130\).

A3. So sánh hai số tự nhiên

A3. Ví dụ — so sánh và liệt kê

Ví dụ 3. a) So sánh \(9875\) và \(10\,002\);   \(3218\) và \(3281\).   b) Liệt kê \(B = \{x \in \mathbb{N} \mid 5 < x \le 10\}\).

Lời giải. a) \(9875\) có bốn chữ số, \(10\,002\) có năm chữ số nên \(9875 < 10\,002\).

Hai số \(3218\) và \(3281\) cùng bốn chữ số; hai hàng đầu giống nhau, đến hàng chục \(1 < 8\) nên \(3218 < 3281\).

b) \(5 < x \le 10\): không lấy \(5\), có lấy \(10\), nên \(B = \{6; 7; 8; 9; 10\}\).

Chú ý — 4 điều rất dễ nhầm

Dạng 1 — Số liền trước, số liền sau, số liên tiếp

Dạng 1 — Luyện tập

Luyện tập 1.1. Tìm số liền trước và số liền sau của \(200\) và \(195\); xếp cả sáu số từ lớn đến bé.

\(201; 200; 199; 196; 195; 194\).

Luyện tập 1.2. Điền để mỗi dòng là ba số liên tiếp xếp từ lớn đến bé: a) \(20; \dots; \dots\)   b) \(\dots; 200; \dots\)   c) \(\dots; \dots; 2000\).

a) \(20; 19; 18\);   b) \(201; 200; 199\);   c) \(2002; 2001; 2000\).

Luyện tập 1.3. Tìm ba số tự nhiên liên tiếp có tổng bằng \(33\).

Số ở giữa \(= 33 : 3 = 11\); ba số là \(10; 11; 12\).

Dạng 2 — So sánh, sắp xếp thứ tự; tia số

Dạng 2 — Luyện tập

Luyện tập 2.1. Điền dấu \(<\), \(>\) hoặc \(=\): \(1234 \dots 999\); \(5078 \dots 5087\); \(20\,000 \dots 19\,999\); \(307 \dots 307\).

\(1234 > 999\); \(5078 < 5087\); \(20\,000 > 19\,999\); \(307 = 307\).

Luyện tập 2.2. Cho \(7021; 6987; 7012; 10\,000; 999\). Sắp xếp tăng dần rồi giảm dần.

Tăng: \(999; 6987; 7012; 7021; 10\,000\). Giảm: \(10\,000; 7021; 7012; 6987; 999\).

Luyện tập 2.3. Biểu diễn \(2; 5; 9\) trên tia số; số nào bên trái nhất?

Dạng 3 — Liệt kê tập hợp cho bởi điều kiện thứ tự

Dạng 3 — Luyện tập

Luyện tập 3.1. Trong \(11; 15; 18; 21; 28; 30\), số nào thuộc \(A = \{x \in \mathbb{N} \mid x > 20\}\), số nào thuộc \(B = \{x \in \mathbb{N} \mid x \le 21\}\)?

\(A\): \(21; 28; 30\).   \(B\): \(11; 15; 18; 21\).

Luyện tập 3.2. Liệt kê: a) \(\{x \in \mathbb{N} \mid 12 < x < 19\}\);   b) \(\{x \in \mathbb{N} \mid 25 \le x < 30\}\);   c) \(\{x \in \mathbb{N}^{*} \mid x \le 6\}\).

a) \(\{13; 14; 15; 16; 17; 18\}\);   b) \(\{25; 26; 27; 28; 29\}\);   c) \(\{1; 2; 3; 4; 5; 6\}\).

Luyện tập 3.3. So sánh \(P = \{x \in \mathbb{N} \mid x \le 4\}\) và \(Q = \{x \in \mathbb{N}^{*} \mid x < 5\}\).

\(P = \{0; 1; 2; 3; 4\}\), \(Q = \{1; 2; 3; 4\}\): khác nhau — \(P\) có thêm số \(0\).

Ghi nhớ

Về nhà

Bài sau: Bài 4. Phép cộng và phép trừ số tự nhiên — hẹn gặp lại!