Hình có tâm đối xứng — Lời giải chi tiết
Toán 6 · Chương 5: Tính đối xứng của hình phẳng · Bài 2
✨ Yêu cầu cần đạt — Lý thuyết trọng tâm
📖 Lý thuyết 1
Tâm đối xứng là gì?
- Điểm $O$ là tâm đối xứng của hình $H$ nếu quay nửa vòng ($180^{\circ}$) quanh $O$ thì hình trùng khít với chính nó.
- Với hình vuông, chữ nhật, thoi, bình hành, lục giác đều: tâm $O$ là giao điểm hai đường chéo.
📖 Lý thuyết 2
Có / Không có tâm đối xứng
- Có tâm: đoạn thẳng (trung điểm), đường tròn (tâm), hình vuông, chữ nhật, thoi, bình hành, lục giác đều.
- Không có tâm: tam giác đều và hình thang cân.
✍ Bài tập luyện tập
1 Hình nào có tâm đối xứng?
Điền "Có / Không" và chỉ ra tâm.
🔑 Lời giải — tâm đối xứng $O$ (chấm hồng)
Tâm đối xứng $O$ là giao điểm hai đường chéo. Tam giác đều và hình thang cân không có tâm.
| Hình | Đoạn thẳng | Vuông | Chữ nhật | Thoi | Bình hành | Lục giác đều | Tam giác đều | Thang cân |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Có tâm? | Có | Có | Có | Có | Có | Có | Không | Không |
2 Xác định tâm đối xứng
a) Hình bình hành $ABCD$. b) Lục giác đều $ABCDEF$. c) Đoạn thẳng $MN$.
🔑 Lời giải
a) Tâm đối xứng của hình bình hành $ABCD$ là giao điểm $O$ của hai đường chéo $AC$ và $BD$.
b) Tâm đối xứng của lục giác đều $ABCDEF$ là giao điểm các đường chéo chính $AD,\,BE,\,CF$.
c) Tâm đối xứng của đoạn thẳng $MN$ là trung điểm của $MN$.
3 Chữ cái và chữ số có tâm đối xứng
Trong H, N, S, X, O và các số 0, 1, 8: chữ/số nào có tâm đối xứng?
🔑 Lời giải
Quay $180^{\circ}$: H, N, S, X, O, 0, 8 vẫn như cũ; chữ số 1 thì không.
Có tâm đối xứng: H, N, S, X, O, 0, 8. Không có tâm: 1.
4 Phân biệt trục và tâm đối xứng
Với hình vuông, hình thang cân, tam giác đều, hình bình hành: có trục? có tâm?
🔑 Lời giải — trục (nét đứt) và tâm (chấm) cùng một hình
Trục và tâm là hai tính chất khác nhau: tam giác đều có $3$ trục nhưng $0$ tâm; hình bình hành có tâm nhưng $0$ trục.
| Hình | Có trục? | Có tâm? |
|---|---|---|
| Hình vuông | Có (4) | Có |
| Hình thang cân | Có (1) | Không |
| Tam giác đều | Có (3) | Không |
| Hình bình hành | Không (0) | Có |
⚠️ Chú ý ghi nhớ
- Kiểm tra tâm đối xứng: quay nửa vòng $180^{\circ}$ quanh điểm đó, hình phải trùng khít chính nó.
- Tâm $O$ của hình vuông, chữ nhật, thoi, bình hành, lục giác đều = giao điểm hai đường chéo.
- Tam giác đều và hình thang cân KHÔNG có tâm đối xứng — dù chúng vẫn có trục đối xứng.